Home Ghiền MMOFreelancerBắt đầu freelance IT: định giá dịch vụ và tìm 3 khách hàng đầu tiên
Bắt đầu freelance IT: định giá dịch vụ và tìm 3 khách hàng đầu tiên

Bắt đầu freelance IT: định giá dịch vụ và tìm 3 khách hàng đầu tiên

Dai Hoang
0 comments 4 views

Tôi đã từng nhận dự án đầu tiên với mức giá mà giờ nhìn lại chỉ muốn giấu đi: một website WordPress hoàn chỉnh, khách trả 1,5 triệu đồng, tôi làm trong gần hai tuần. Không phải vì tôi không biết code, mà vì tôi không biết mình đáng giá bao nhiêu — và không biết khách hàng đầu tiên ở đâu ngoài những lời mời “làm giúp anh cái web, có gì anh gửi cà phê”. Nếu bạn đang ở đúng chỗ đó, bài này dành cho bạn: chọn một dịch vụ mở đầu thật hẹp, định giá theo giờ, gói hoặc dự án tùy tình huống, rồi đi tìm 3 khách hàng đầu tiên theo một lộ trình cụ thể thay vì ngồi chờ việc tự tìm tới. Phí sàn và con số trong bài đều kiểm chứng ngày 17/11/2026.

Bước 0: thu hẹp lại trước khi bắt đầu

Sai lầm phổ biến nhất của người mới không phải là thiếu kỹ năng, mà là rao quá rộng: “nhận làm web, app, AI, SEO, thiết kế, quản trị server”. Khách hàng thuê freelancer vì họ cần một người giải quyết đúng một vấn đề cụ thể, không phải một người biết đủ thứ ở mức trung bình. Một hồ sơ ghi “chuyên làm landing page WordPress cho shop online, bàn giao trong 5 ngày” luôn thắng hồ sơ ghi “nhận mọi việc IT”.

Cách chọn dịch vụ mở đầu rất thực tế: lấy 3 việc bạn đã từng làm tốt nhất — kể cả việc làm cho công ty, cho bạn bè, hay project cá nhân — rồi chọn một việc mà thị trường đang trả tiền thường xuyên. Làm web WordPress, sửa lỗi website, dựng landing page, viết script tự động hóa, làm chatbot, tối ưu tốc độ website: tất cả đều có khách trả tiền đều đặn. Ngược lại, những kỹ năng quá mới hoặc quá hiếm thì khó bán cho khách đầu tiên, dù bạn giỏi tới đâu.

Cùng lúc đó, hãy xác định rõ bạn bán cho ai. “Doanh nghiệp nhỏ” quá chung chung. “Chủ shop online đang chạy quảng cáo nhưng website tải chậm” là một khách hàng cụ thể, với một nỗi đau cụ thể, và bạn biết mình phải nói gì khi chào họ. Ba khách hàng đầu tiên không cần tới từ ba ngách khác nhau — chỉ cần một ngách bạn hiểu rõ là đủ để bắt đầu.

Ba cách định giá: giờ, gói, dự án

Không có một mức giá đúng cho mọi người, nhưng có ba cách tính mà bạn cần nắm trước khi báo giá lần đầu. Mỗi cách hợp với một loại việc khác nhau, và chọn sai cách thường tốn tiền hơn là chọn sai con số.

Cách tínhHợp với việc gìƯu điểmRủi ro lớn nhất
Theo giờBảo trì, sửa lỗi, tư vấn, việc kéo dài không rõ phạm viĐược trả đúng thời gian bỏ ra, dễ bắt đầuKhách soi từng giờ; làm nhanh lại bị trả ít
Theo góiLanding page, website chuẩn, dịch vụ lặp lạiKhách biết trước tổng tiền, bạn bán được nhiều lầnPhạm vi phình ra nếu không ghi rõ giới hạn
Theo dự ánDự án trọn gói có yêu cầu rõ ràngThu nhập cao nhất nếu ước lượng đúngƯớc lượng sai thì làm thêm giờ không công

Với người mới, tôi khuyên bắt đầu bằng gói cố định cho một dịch vụ đã chuẩn hóa. Ví dụ: “Landing page WordPress: 3 triệu đồng, 5 ngày, 2 lần chỉnh sửa”. Khách dễ quyết định vì thấy rõ mình nhận được gì, bạn dễ làm vì quy trình đã quen tay. Khi đã có vài khách và hiểu rõ mình mất bao lâu cho từng việc, hãy chuyển dần sang báo giá theo dự án cho các việc lớn hơn.

Công thức tính giá giờ tối thiểu của bạn

Đừng lấy giá giờ của người khác làm giá của mình. Hãy tính ngược từ thu nhập bạn cần. Giả sử bạn muốn thu nhập thực nhận 20 triệu đồng/tháng, làm việc khoảng 100 giờ hiệu quả mỗi tháng (phần còn lại dành cho tìm khách, học thêm, nghỉ ngơi):

Giá giờ tối thiểu = thu nhập mong muốn ÷ số giờ làm việc hiệu quả = 20.000.000 ÷ 100 = 200.000 đồng/giờ.

Con số này chưa tính phí sàn. Nếu làm qua Upwork, phí dịch vụ với hợp đồng ký từ tháng 5/2025 trở đi dao động 0–15% tùy từng hợp đồng (hợp đồng cũ giữ mức 10% cố định), còn Fiverr giữ 20% trên mỗi đơn hàng. Nghĩa là để thực nhận 200.000 đồng/giờ qua Fiverr, bạn phải báo khoảng 250.000 đồng/giờ. Qua Freelancer.com, phí là 10% hoặc tối thiểu 5 USD mỗi dự án. Riêng sàn Việt Nam vLance thì freelancer nhận đủ 100% số tiền thỏa thuận, phía khách hàng chịu 15% phí cho sàn. Tính phí vào giá ngay từ đầu, đừng để tới lúc nhận tiền mới giật mình vì sao thiếu một khúc.

Ngoài phí sàn còn có phí rút tiền, chênh lệch tỷ giá và thuế. Người đăng ký hộ kinh doanh và xuất hóa đơn cho dịch vụ thường chịu 7% trên doanh thu (5% VAT và 2% thuế thu nhập cá nhân) — con số này bạn nên xác nhận lại với cơ quan thuế địa phương trước khi áp vào báo giá, vì cách tính có thể khác theo từng trường hợp. Nguyên tắc chung vẫn vậy: giá báo cho khách phải là giá sau khi đã trừ hết các tầng phí, chứ không phải giá bạn mong nhận được.

Case thực tế: từ 0 tới 3 khách hàng đầu tiên trong 4 tuần

Lộ trình dưới đây không phải lý thuyết suông. Nó là cách mà nhiều freelancer Việt tôi quen đã đi qua, và là cách tôi ước mình làm ngay từ đầu thay vì nhận việc rẻ rồi kiệt sức.

Tuần 1 — Chuẩn bị hàng để bán. Chọn một dịch vụ duy nhất, viết mô tả dịch vụ trong một trang: bạn làm gì, cho ai, khách nhận được gì, mất bao lâu, giá bao nhiêu. Làm 2–3 sản phẩm mẫu, kể cả mẫu tự làm cho một thương hiệu tưởng tượng. Một portfolio có 3 mẫu tốt luôn hơn một portfolio có 20 ảnh chụp màn hình lộn xộn. Lập hồ sơ trên một sàn quốc tế (Upwork hoặc Fiverr) và một kênh Việt Nam (vLance hoặc nhóm Facebook chuyên ngành), điền đầy đủ, dùng ảnh đại diện thật.

Tuần 2 — Gửi 10 proposal mỗi ngày, đúng ngách. Đừng gửi proposal hàng loạt. Mỗi proposal chỉ cần 3 đoạn: bạn hiểu vấn đề của khách (nêu đúng nỗi đau trong bài đăng tuyển), bạn đã giải quyết việc tương tự ra sao (dẫn link mẫu), và bước tiếp theo là gì (đề xuất gọi 15 phút hoặc gửi bản phác). Proposal kiểu này tốn 15 phút mỗi cái, nhưng tỷ lệ trả lời cao gấp nhiều lần so với mẫu chào chung chung. Mục tiêu tuần này không phải là trúng thầu, mà là có 2–3 cuộc trò chuyện thật với khách tiềm năng.

Freelancer IT làm việc tại nhà

Freelancer IT làm việc tại nhà: một góc làm việc gọn gàng và lịch gửi proposal đều đặn mỗi ngày quan trọng hơn một văn phòng đẹp.

Tuần 3 — Chốt khách đầu tiên, kể cả với giá thấp hơn mục tiêu. Khách đầu tiên đáng giá hơn tiền họ trả, vì họ mang lại đánh giá đầu tiên, case study đầu tiên và sự tự tin để báo giá cao hơn lần sau. Nhưng “thấp hơn mục tiêu” không có nghĩa là làm không công hay nhận giá bèo: hãy giảm tối đa 20–30% so với giá mục tiêu, đổi lại bạn được quyền dùng dự án làm portfolio và xin đánh giá công khai. Đặt cọc trước 30–50% rồi mới bắt đầu làm — đây là phép thử nhanh nhất để biết khách có nghiêm túc hay không.

Tuần 4 — Biến 1 thành 3. Khi dự án đầu tiên chạy tốt, làm ba việc cùng lúc: xin khách giới thiệu một người quen đang cần dịch vụ tương tự; đăng case study lên hồ sơ sàn và mạng xã hội; dùng đúng proposal đã trúng để gửi tiếp cho 10 khách tương tự. Khách thứ hai và thứ ba thường tới nhanh hơn khách đầu tiên rất nhiều, vì lúc này bạn đã có bằng chứng thay vì chỉ có lời hứa.

Kênh nào để tìm khách đầu tiên?

Không có kênh tốt nhất tuyệt đối, chỉ có kênh hợp với giai đoạn bạn đang ở. Bảng dưới đây tóm tắt phí và đặc điểm từng kênh, kiểm chứng ngày 17/11/2026:

KênhPhí phía freelancerKhách hàngHợp với ai
Upwork0–15% mỗi hợp đồng (từ 5/2025), hợp đồng cũ 10%; thêm phí Connects khi gửi proposalQuốc tế, ngân sách đa dạngNgười có tiếng Anh tốt, muốn làm dài hạn
Fiverr20% mỗi đơn, tiền về sau 14 ngày (mới) hoặc 7 ngày (Top Rated)Quốc tế, mua theo gói có sẵnNgười có dịch vụ đóng gói sẵn, làm nhanh
Freelancer.com10% hoặc tối thiểu 5 USD/dự ánQuốc tế, đấu thầu công khaiNgười mới muốn thử sức, chấp nhận cạnh tranh giá
vLanceNhận đủ 100%, khách trả 15% phí sànDoanh nghiệp Việt NamNgười muốn khách Việt, thanh toán bằng VND
LinkedIn / giới thiệuKhông mất phí sànKhách quen, khách được giới thiệuNgười đã có mạng lưới, muốn giá cao

Người mới nên bắt đầu với một sàn làm kênh chính và một kênh trực tiếp làm kênh phụ. Sàn cho bạn khách đều và cơ chế bảo vệ thanh toán; kênh trực tiếp cho bạn giá tốt và khách quay lại. Đừng dồn toàn bộ thời gian vào một sàn duy nhất — chính sách phí và thuật toán hiển thị thay đổi thường xuyên, và tài khoản của bạn không bao giờ hoàn toàn thuộc về bạn. Bài về affiliate marketing cho người mới cũng nhắc tới nguyên tắc tương tự: đừng xây thu nhập trên một nền tảng duy nhất mà mình không kiểm soát được.

5 lỗi báo giá khiến freelancer mới tự hại mình

1. Báo giá rẻ để “lấy kinh nghiệm”. Khách trả 500 nghìn cho một website sẽ giới thiệu bạn cho những khách cũng chỉ muốn trả 500 nghìn. Giá rẻ không mua được kinh nghiệm, nó mua được đúng một thứ: danh sách khách hàng ham rẻ. Giảm giá tối đa 20–30% cho 1–2 dự án đầu, rồi quay về giá mục tiêu.

2. Báo giá trước khi hiểu phạm vi. “Làm giúp em cái web bán hàng” có thể là 3 triệu hoặc 30 triệu tùy vào số trang, tích hợp thanh toán, nhập liệu sản phẩm. Luôn hỏi ít nhất 5 câu về phạm vi trước khi đưa ra con số: số trang, tính năng bắt buộc, ai cung cấp nội dung, deadline, và ngân sách khách dự kiến. Báo giá mà chưa hỏi là tự ký vào một hợp đồng mở.

3. Không ghi rõ số lần chỉnh sửa. “Chỉnh tới khi nào ưng” là câu nguy hiểm nhất trong freelance. Ghi rõ trong báo giá: bao nhiêu lần chỉnh sửa, mỗi lần trong phạm vi nào, phát sinh tính thêm bao nhiêu. Khách nghiêm túc sẽ tôn trọng điều này; khách không tôn trọng thì bạn vừa lọc được một khách xấu.

4. Không lấy cọc. Làm việc không cọc là làm việc với rủi ro 100% thuộc về bạn. Mức cọc 30–50% là chuẩn chung, và khách quen trả cọc không bao giờ thấy phiền vì điều đó — chỉ khách có ý định quỵt tiền mới phản đối. Nếu khách nói “làm xong anh trả một lần”, hãy đề xuất chia thanh toán theo mốc: cọc, bàn giao bản demo, bàn giao cuối.

5. Quên tính thời gian không được trả tiền. Gửi proposal, trao đổi với khách, sửa lỗi sau bàn giao, học công cụ mới — tất cả đều là giờ làm việc nhưng không ai trả. Khi tính giá giờ tối thiểu ở trên, tôi đã dùng 100 giờ hiệu quả mỗi tháng thay vì 160 giờ, chính là để chừa chỗ cho phần việc vô hình này. Nếu bạn tính giá theo 160 giờ, bạn đang tự trả lương cho chính mình bằng tiền túi.

Thu tiền, hợp đồng và một lưu ý về thuế

Về thanh toán, ưu tiên các kênh có bằng chứng giao dịch rõ ràng: chuyển khoản ngân hàng, ví điện tử, hoặc cổng thanh toán của sàn. Tránh nhận tiền mặt cho dự án lớn vì khi có tranh chấp bạn không có gì để đối chiếu. Với khách quốc tế, PayPal và Payoneer là hai kênh phổ biến nhất; hãy tính phí rút tiền và tỷ giá vào giá báo từ đầu.

Hợp đồng không cần dài dòng. Một email hoặc tài liệu một trang ghi rõ phạm vi, giá, lịch thanh toán, số lần chỉnh sửa, thời hạn bàn giao và điều khoản hủy là đủ cho hầu hết dự án nhỏ. Quan trọng là cả hai bên cùng xác nhận bằng văn bản trước khi bạn viết dòng code đầu tiên. Nếu dự án lớn, hãy cân nhắc nhờ luật sư hoặc dùng mẫu hợp đồng dịch vụ chuẩn, và đừng quên tìm hiểu nghĩa vụ thuế — làm freelance có thu nhập đều đặn thì nên đăng ký hộ kinh doanh và xuất hóa đơn khi khách yêu cầu, thay vì để tới lúc bị truy thu mới lo. Chủ đề kiếm tiền online nói chung, kể cả kiếm tiền từ website bằng Google AdSense, đều có chung một nguyên tắc: thu nhập bền vững luôn đi kèm với giấy tờ rõ ràng.

Freelance IT không phải là con đường làm giàu nhanh, nhưng là con đường thật: bạn bán kỹ năng mình đã có, cho người đang cần, với giá bạn tự quyết. Khách hàng đầu tiên khó nhất, khách thứ ba dễ hơn nhiều, và tới khách thứ mười bạn sẽ tự hỏi sao ngày xưa mình lại báo giá 1,5 triệu cho cả một website. Bắt đầu từ một dịch vụ hẹp, một mức giá đã tính đủ phí, và mười proposal mỗi ngày — phần còn lại là kiên trì đủ lâu để thị trường kịp nhìn thấy bạn.

Bạn đang cân nhắc dịch vụ IT nào để bắt đầu freelance, và điều gì khiến bạn chần chừ báo giá lần đầu?

Theo dõi
Thông báo của
guest
0 Góp ý
Phản hồi nội tuyến
Xem tất cả bình luận