Table of Contents
Chỉ trong vài giờ ngày 17/11, Jensen Huang từ người ngỏ ý quay lại ghế CEO NVIDIA thành người bị hội đồng quản trị nói “không” một cách công khai. Nhiều người vẫn tưởng founder là chủ công ty, muốn về lúc nào cũng được — nhưng với NVIDIA, câu chuyện không vận hành như vậy. Và câu hỏi lớn hơn với cộng đồng AI mở: khi người chống lưng mạnh nhất cho Nemotron và Hugging Face đã rời ghế, những dự án đó sẽ đi về đâu?
Bài này tổng hợp diễn biến mới nhất đã được kiểm chứng, giải thích vì sao một founder nắm chưa tới 4% cổ phần không thể tự quyết định số phận của mình, và điểm lại những gì đang treo lơ lửng quanh chiến lược AI mở của NVIDIA. Số liệu trong bài được kiểm tra ngày 19/11/2026.
Diễn biến trong một ngày: từ lời ngỏ ý tới câu trả lời dứt khoát
Mọi chuyện bắt đầu vào sáng 17/11 (giờ Mỹ), khi Jensen Huang lần đầu lên tiếng công khai kể từ khi từ chức. Trong thư ngỏ đăng trên X, ông cảm ơn những người đã động viên ông và gia đình, đồng thời thừa nhận đã mắc sai lầm nghiêm trọng trong đời tư. Ông viết: “Nếu Hội đồng quản trị quyết định việc tôi quay lại là vì lợi ích tốt nhất của cổ đông, nhân viên, công ty và nước Mỹ, tôi sẽ rất vinh dự đáp lại lời kêu gọi đó và quay lại làm CEO.” Đây là lần đầu tiên Huang bày tỏ sẵn sàng trở lại sau khi hội đồng chấp thuận đơn từ chức của ông ngày 11/11 (quyết định được công bố ngày 12/11).
Chỉ vài giờ sau, ngay đầu cuộc gọi báo cáo tài chính quý 3, Chủ tịch hội đồng Harvey Jones đã đóng sập cánh cửa đó. Ông nói nguyên văn: “Hội đồng NVIDIA đã nhất trí chấp nhận đơn từ chức của Jensen và không có ý định khôi phục chức CEO cho Jensen.” Jones cho biết Huang tự nguyện từ chức sau khi có thông tin về “hành vi cá nhân không phù hợp với quy tắc ứng xử, tiêu chuẩn và văn hóa của công ty”, đồng thời tuyên bố hội đồng sẽ không trả lời bất kỳ câu hỏi nào về hoàn cảnh từ chức và cuộc điều tra đang diễn ra.
Cùng lúc, hội đồng công bố hai quyết định nhân sự quan trọng. Thứ nhất, công ty đã thuê hãng săn đầu người Heidrick & Struggles dẫn dắt quá trình tìm CEO chính thức, và sẽ không vội vàng: như Jones nói, hội đồng muốn tìm đúng người chứ không chạy theo tốc độ. Thứ hai, Giám đốc tài chính Colette Kress — người giữ ghế CFO của NVIDIA từ năm 2013 — tiếp tục làm CEO tạm quyền. Theo Financial Times, hội đồng đã tiếp cận CEO của Arm là Rene Haas như một ứng viên tiềm năng.
Sức ép đưa Huang trở lại không hề nhỏ. Một kiến nghị trực tuyến kêu gọi khôi phục chức vụ cho ông đã thu gần 200.000 chữ ký, theo CNBC. Nhưng hội đồng vẫn giữ nguyên quyết định — và cách họ làm điều đó cho thấy đây không phải một quyết định cảm tính trong một buổi họp, mà là một lập trường đã được thống nhất trước.
Vì sao founder không thể tự quay lại: bài toán 3,58%
Nhiều người ngạc nhiên khi biết Huang — người sáng lập NVIDIA năm 1993 và dẫn dắt công ty suốt 33 năm — lại không có tiếng nói quyết định trong chính công ty của mình. Lý do nằm ở cấu trúc sở hữu, và nó đã được định hình từ ngày NVIDIA lên sàn năm 1999.
Theo báo cáo ủy quyền (proxy) năm 2026 của NVIDIA, Huang sở hữu khoảng 870,6 triệu cổ phiếu, tương đương 3,58% công ty. Trong đó khoảng 800 triệu cổ phiếu nằm trong các quỹ tín thác do ông đồng sở hữu cùng vợ, còn khoảng 70 triệu cổ phiếu đứng tên trực tiếp. Con số này khiến ông trở thành cổ đông cá nhân lớn nhất, nhưng vẫn nhỏ hơn nhiều so với hai quỹ chỉ số BlackRock (7,43%) và Vanguard (7,31%).
Quan trọng hơn, NVIDIA chỉ có một loại cổ phiếu phổ thông, nguyên tắc một cổ phiếu một phiếu bầu. Huang không nắm bất kỳ cổ phiếu siêu biểu quyết nào. Điều này khác hẳn với Meta, nơi Mark Zuckerberg chỉ nắm khoảng 13% lợi ích kinh tế nhưng kiểm soát tới khoảng 60% quyền biểu quyết nhờ cổ phiếu loại B có 10 phiếu mỗi cổ phiếu. Hay Google, nơi Larry Page và Sergey Brin cũng giữ cổ phiếu loại B tương tự. Huang có bao nhiêu cổ phần thì có bấy nhiêu phiếu — không hơn.
Điều lệ công ty còn cho hội đồng quyền bãi nhiệm bất kỳ lãnh đạo nào bằng đa số phiếu của các giám đốc đương nhiệm, có hay không có lý do. Hội đồng NVIDIA có 11 thành viên, trong đó 9 người độc lập — nghĩa là chỉ cần 6 phiếu là đủ. Quyền lực của Huang suốt 33 năm qua nằm ở sơ đồ tổ chức, uy tín và tầm nhìn kỹ thuật, chứ không nằm ở sổ đăng ký cổ đông. Khi vấn đề chuyển từ “đánh giá” sang “chính sách”, hội đồng chỉ cần một buổi tối để quyết định.
Cũng cần nói rõ: tỷ lệ sở hữu của Huang đã loãng dần theo thời gian. Trước IPO năm 1999 ông nắm khoảng 13,1%, sau IPO còn 10,8%, và đến năm 2026 chỉ còn 3,58% sau nhiều đợt huy động vốn, phát hành thêm cổ phiếu và trả thù lao bằng cổ phiếu. Đây là cái giá quen thuộc của việc lớn lên bằng vốn thị trường — và là bài học quản trị mà bất kỳ founder nào cũng nên đọc kỹ trước khi mơ về một ngày quay lại.
| Founder | Tỷ lệ sở hữu | Quyền biểu quyết | Cơ chế kiểm soát |
|---|---|---|---|
| Jensen Huang (NVIDIA) | 3,58% (~870,6 triệu cổ phiếu) | 3,58% | Một cổ phiếu, một phiếu; không có cổ phiếu siêu biểu quyết |
| Mark Zuckerberg (Meta) | ~13% lợi ích kinh tế | ~60% | Cổ phiếu loại B: 10 phiếu/cổ phiếu |
Nguồn: báo cáo ủy quyền NVIDIA 2026 (tính đến 23/3/2026), Moneycontrol, BusinessToday; số liệu kiểm tra ngày 19/11/2026.
Nghịch lý: kinh doanh kỷ lục, cổ phiếu vẫn lao dốc
Điều khiến câu chuyện thêm phần nghịch lý là NVIDIA vừa công bố một quý kinh doanh tốt nhất trong lịch sử — ngay trong báo cáo đầu tiên không có Huang. Theo hồ sơ nộp lên Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) ngày 17/11, quý 3 tài khóa 2027 (kết thúc 25/10/2026) của NVIDIA đạt:
| Chỉ số | Quý 3 tài khóa 2027 | So với cùng kỳ |
|---|---|---|
| Doanh thu | 115,8 tỉ USD | +103% |
| Doanh thu trung tâm dữ liệu | 107,6 tỉ USD | +110% |
| Lợi nhuận ròng | 65,3 tỉ USD | +105% |
| Lãi trên mỗi cổ phiếu (GAAP) | 2,70 USD | +108% |
| Dự báo doanh thu quý 4 | ~130 tỉ USD (±3%) | Vượt kỳ vọng của Phố Wall |
Nguồn: NVIDIA, hồ sơ SEC ngày 17/11/2026; số liệu kiểm tra ngày 19/11/2026.
Nền tảng Vera Rubin — thế hệ chip AI mới nhất — đóng góp gần 20 tỉ USD ngay quý đầu tiên xuất xưởng, mức tăng trưởng nhanh nhất trong lịch sử công ty. Hội đồng thậm chí còn nâng mục tiêu tăng trưởng doanh thu tài khóa 2028 từ 70% lên 75%. Xét về con số, cỗ máy NVIDIA vẫn chạy hết công suất.
Nhưng thị trường không chỉ nhìn vào quý vừa qua. Cổ phiếu NVIDIA đã giảm khoảng 35% so với đỉnh ngày 6/10, tương đương khoảng 2.000 tỉ USD vốn hóa bốc hơi, theo 163.com. Khoảng cách giữa “kinh doanh kỷ lục” và “cổ phiếu lao dốc” chính là phần bù rủi ro mà nhà đầu tư đang tính cho sự bất định về lãnh đạo, về quản trị và về những cam kết dài hạn mà Huang từng là người bảo chứng bằng uy tín cá nhân.
Một chi tiết đáng chú ý khác trong báo cáo: hội đồng đã lập Ủy ban Giám sát An ninh Quốc gia và Kiểm soát Xuất khẩu — động thái quản trị lớn đầu tiên kể từ khi Huang rời ghế, trong bối cảnh công ty chịu sức ép ngày càng lớn về vai trò an ninh quốc gia của chip AI. NVIDIA cũng xác nhận đã ngừng xuất khẩu các chip Hopper được cấp phép, bao gồm dòng H200, sang Trung Quốc.
AI mở sẽ đi về đâu: những gì đang treo lơ lửng
Với người dùng Việt Nam, câu hỏi thực tế nhất không phải ai ngồi ghế CEO, mà là số phận của những dự án AI mở mà NVIDIA đang chống lưng. Có ba khoản đặt cược lớn đang trong trạng thái “đã ký nhưng chưa xong”, và cả ba đều từng có Huang là người bảo trợ chính.
Thương vụ Hugging Face (12,9 tỉ USD). NVIDIA đã đồng ý mua lại nền tảng AI mở Hugging Face với giá khoảng 12,9 tỉ USD — bao gồm khoảng 1 tỉ USD giữ chân nhân sự — theo thỏa thuận ký ngày 2/9/2026. Thương vụ dự kiến hoàn tất trong nửa đầu năm 2027, còn chờ phê duyệt của cơ quan quản lý, và đến nay vẫn chưa đóng. CEO Hugging Face Clem Delangue đã lên X khẳng định công ty sẽ “tiếp tục chiến đấu vì mã nguồn mở bất kể điều gì xảy ra tiếp theo” — nhưng lời cam kết đó là của Hugging Face, không trả lời được câu hỏi NVIDIA có còn muốn thương vụ này hay không. Khi công bố thỏa thuận, Huang từng nói Hugging Face sẽ vẫn là một nền tảng mở.
Dòng model Nemotron. Đây là họ model mở của NVIDIA, gồm Nemotron 3 Super ra mắt tháng 3/2026 và Nemotron 3 Ultra 550 tỉ tham số ra mắt tháng 6/2026, được định vị để cạnh tranh với các model đóng trong tác vụ agent và suy luận dài. Tin tốt là một nguồn tin nội bộ NVIDIA nói với TechCrunch rằng họ không kỳ vọng thay đổi lãnh đạo sẽ ảnh hưởng tới việc phát triển Nemotron. Tin chưa tốt là kể từ khi Huang từ chức, NVIDIA chưa đưa ra bất kỳ thông báo nào về công việc model mở của mình.
Các khoản đầu tư vào startup model mở. NVIDIA đang đàm phán đầu tư 2,5 tỉ USD vào Thinking Machines Lab — startup của cựu CTO OpenAI Mira Murati — trong vòng gọi vốn 5–6 tỉ USD, định giá trước đầu tư khoảng 40 tỉ USD. Khoản đầu tư này vẫn chưa hoàn tất. Song song, NVIDIA đã chi 6 tỉ USD mua giấy phép không độc quyền cho công nghệ của Poolside, startup code AI mở, và đang theo đuổi một thỏa thuận nhân sự–công nghệ với Reflection AI nhưng chưa đạt được thỏa thuận nào. Gộp lại, Dealroom ước tính NVIDIA có khoảng 120 tỉ USD cam kết vào các công ty khác trong 15 tháng cuối nhiệm kỳ của Huang.
Điểm chung của ba khoản đặt cược này: chúng đều phục vụ một chiến lược mà Huang theo đuổi — dùng tiền và ảnh hưởng của NVIDIA để giữ cho hệ sinh thái AI mở đủ mạnh, để chip NVIDIA luôn là nơi tốt nhất để chạy mọi model, đóng hay mở. J.P. Morgan đã cảnh báo rằng sự hỗ trợ này có thể phai nhạt dưới ban lãnh đạo mới. Theo ngân hàng này, NVIDIA chiếm tới 83% doanh thu chip AI giai đoạn 2023–2025 — nghĩa là bất kỳ thay đổi chiến lược nào của họ cũng lan ra toàn ngành.
Nhưng cũng cần nhìn mặt còn lại. Nemotron là tài sản của NVIDIA, không phải của Huang cá nhân; đội ngũ phát triển model vẫn ở đó, và model mở phục vụ trực tiếp lợi ích bán chip của công ty — model càng phổ biến thì nhu cầu tính toán càng lớn. Thương vụ Hugging Face đã ký thì việc hủy ngang sẽ tốn kém cả về pháp lý lẫn uy tín, và cơ quan quản lý vẫn đang xem xét chứ chưa bác bỏ. Kịch bản thực tế nhất không phải “AI mở chết theo Huang”, mà là tốc độ và mức độ ưu tiên của nó sẽ phụ thuộc vào CEO mới — người mà hội đồng còn chưa tìm ra.
Liên quan trực tiếp: làn sóng model mới vẫn đang chạy hết tốc lực bất chấp biến động nhân sự — Gemini 4 Neon của Google vừa ra mắt, GPT-6.2 của OpenAI cũng vừa trình làng, và Anthropic vừa lên sàn Nasdaq với định giá hơn 1.000 tỉ USD. Cuộc đua model không chờ ai cả.
Các mốc cần theo dõi tiếp theo
Thay vì đoán CEO mới là ai, người dùng và nhà phát triển quan tâm tới AI mở nên theo dõi năm mốc cụ thể sau:
- Tên CEO chính thức. Heidrick & Struggles đang tìm người; Rene Haas của Arm là cái tên đầu tiên được nhắc tới. Hồ sơ của người được chọn — dân chip, dân phần mềm hay dân tài chính — sẽ nói lên rất nhiều về hướng đi tiếp theo.
- Thương vụ Hugging Face có đóng đúng hạn nửa đầu 2027 hay không. Đây là phép thử rõ ràng nhất cho cam kết AI mở của ban lãnh đạo mới. Bất kỳ dấu hiệu trì hoãn hay đàm phán lại điều khoản nào cũng đáng chú ý.
- Báo cáo tài chính quý 4. Dự báo doanh thu khoảng 130 tỉ USD đã đặt ra một cái đích cao; quan trọng hơn là giọng điệu của Colette Kress và ban lãnh đạo mới về các cam kết đầu tư dài hạn.
- Các bản phát hành Nemotron tiếp theo. Nếu dòng model mở vẫn ra mắt đều đặn, chiến lược chưa đổi. Nếu im ắng kéo dài quá một quý, đó là tín hiệu.
- Kết luận của Ủy ban Giám sát An ninh Quốc gia và Kiểm soát Xuất khẩu. Ủy ban mới này có thể định hình lại cách NVIDIA tham gia vào các dự án xuyên biên giới, bao gồm cả hợp tác với các lab model mở.
Nói cho cùng, bài học lớn nhất của vụ việc này không nằm ở NVIDIA mà nằm ở cấu trúc quyền lực: một founder có thể xây nên công ty vĩ đại nhất thế giới, được cổ đông ủng hộ tới 99% trong kỳ bầu cử giám đốc tháng 6/2026, có kiến nghị 200.000 chữ ký đòi đưa ông trở lại — và vẫn không thể quay lại nếu hội đồng nói không. Quyền lực thật sự nằm ở điều lệ công ty, không nằm ở huyền thoại người sáng lập.
Với cộng đồng AI mở, điều khôn ngoan lúc này không phải hoảng loạn di dời khỏi Nemotron hay Hugging Face, mà là đa dạng hóa chỗ dựa: dùng model mở từ nhiều nguồn, giữ lại khả năng tự host, và theo dõi năm mốc trên thay vì đoán mò. AI mở lớn hơn một người — nhưng nó cũng chưa bao giờ mong manh đến thế.
Số liệu trong bài được kiểm tra ngày 19/11/2026 từ hồ sơ SEC của NVIDIA, Reuters, CNA, Forbes India, TechCrunch và Dealroom. Tin đồn chưa xác thực về đời tư của Huang không được đưa vào bài.
Bạn đang dùng Nemotron hay model mở nào trên hạ tầng NVIDIA? Nếu ban lãnh đạo mới thu hẹp hỗ trợ cho AI mở, bạn sẽ chuyển sang nền tảng nào đầu tiên — và vì sao?